Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; çocuğunuzun büyümesiyle ilgili kaygılarınızı çocuk doktorunuzla paylaşın.
Seçici yeme neden olur?
Özellikle 2 ile 6 yaş arasında çocukların yeni besinlere temkinli yaklaşması oldukça yaygındır. Bu dönemde büyüme hızı bebekliğe göre yavaşlar; iştah da buna bağlı olarak günden güne değişebilir. Bir gün tabağını bitiren çocuğun ertesi gün birkaç lokmayla yetinmesi çoğu zaman endişe verici değildir.
Çocuk aynı zamanda bağımsızlığını keşfetmektedir ve “hayır” demek, kendi kararlarını verebildiğini göstermenin bir yoludur. Yeni bir tada, renge ya da dokuya karşı duyulan çekingenlik, yani besin neofobisi, gelişimin olağan bir evresi olarak kabul edilir. Bazı çocuklar ise doku ve kokulara karşı daha hassastır.
Sofrada görev paylaşımı
Çocuk beslenmesinde sık başvurulan yaklaşımlardan biri, sofradaki sorumlulukların paylaştırılmasıdır:
- Ebeveynin görevi: Neyin, ne zaman ve nerede sunulacağına karar vermek; düzenli öğün ve ara öğün saatleri belirlemek ve sofrayı keyifli bir ortam haline getirmek.
- Çocuğun görevi: Sunulanlardan yiyip yemeyeceğine ve ne kadar yiyeceğine karar vermek.
Bu ayrım, çocuğun açlık ve tokluk sinyallerine güvenmeyi öğrenmesini destekler, sofradaki gerginliği de azaltır. Her öğünde çocuğunuzun sevdiği en az bir besine yer vermek, yeni bir besinle karşılaşmayı kolaylaştırır. Öğün aralarında sürekli atıştırmalık verilmemesi de çocuğun sofraya acıkmış olarak gelmesine yardımcı olur.
Baskı yerine tekrar ve katılım
Bir çocuğun yeni bir besini kabul etmesi için onunla pek çok kez karşılaşması gerekebilir. Bu yüzden ilk reddi kesin bir “sevmiyor” olarak görmemek önemlidir.
- Küçük miktarlarla başlayın. Tabağa bir iki lokmalık bir parça koymak, çocuğu daha az zorlar.
- Farklı şekillerde deneyin. Haşlanmış havucu reddeden bir çocuk, fırında ya da rendelenmiş havucu kabul edebilir.
- Örnek olun. Çocuklar sizi izleyerek öğrenir; sizin keyifle yediğiniz besinleri denemeye daha istekli olurlar.
“Bir lokma daha” ya da “bitirirsen tatlı var” gibi ifadeler kısa vadede işe yarıyor gibi görünse de uzun vadede ters etki yapabilir. Baskı, çocuğun besinle olumsuz bir bağ kurmasına neden olabilir. Tatlıyı ödül olarak kullanmak ise tatlıyı daha değerli, sebzeyi de katlanılması gereken bir şey gibi göstermeye yol açabilir.
Bunun yerine çocuğunuzu mutfağa davet edin. Sebze yıkamak, salata karıştırmak ya da markette meyve seçmek gibi yaşına uygun görevler, besinlerle tanışmanın baskısız bir yoludur. Çocukların kendi hazırladıkları yemeği tatma olasılığı çoğu zaman daha yüksektir.
Ne zaman çocuk doktoruna danışmalı?
Seçici yeme çoğu çocukta zamanla hafifler. Ancak şu durumlarda çocuk doktorunuza danışmanız önemlidir:
- Büyümede duraklama: Boy ya da kilo artışının yavaşlaması veya kilo kaybı.
- Çok dar bir besin listesi: Kabul edilen besin sayısının çok az olması ya da giderek azalması.
- Yeme sırasında zorlanma: Yutma güçlüğü, sık öğürme veya yemek sırasında belirgin sıkıntı.
- Süregelen gerginlik: Yemek saatlerinin ailede sürekli bir çatışma kaynağına dönüşmesi.
Ailenize uygun bir yol
Her çocuğun mizacı, iştahı ve ailenin günlük düzeni farklıdır. Çocuğunuzun yeme alışkanlıklarını ve büyümesini birlikte değerlendirerek, sofradaki gerginliği azaltan ve besin çeşitliliğini adım adım artıran bir yol haritası çizebiliriz.
